Ao - Charlotte Dumas

Ao

11 december 2021 - 13 maart 2022

Ao (Blauw) is de derde korte film van kunstenaar Charlotte Dumas (Vlaardingen, 1977) met het Japanse eiland Yonaguni als gemene deler. Sinds 2015 deed zij onderzoek naar dit eiland en het bijna verdwenen inheemse paardenras dat er vrij leeft. Een somber element in het verleden van het eiland schemert door in haar films en foto's. In glazen rondvormige objecten, een balletschoentje of een band om een paardenbuik keert een bijzondere kleur blauw terug die een verband legt tussen de Japanse natuur, de inheemse paarden en drie jonge meisjes, wier onbevangen autonomie een nieuwe energie op het eiland brengt. In de tentoonstelling Ao worden de drie overlappende films voor het eerst samen vertoond, aangevuld met foto's uit hetzelfde project.

Charlotte Dumas, Ao #1, 2019 (KLIK HIER VOOR MEER FOTO'S)

De paardjes in de drie korte films van Charlotte Dumas, te zien in de tentoonstelling Ao, lijken ontegenzeglijk autonoom. Stuurs staan ze op de verlaten asfaltwegen van het Japanse eiland Yonaguni, waar de films zich grotendeels afspelen. Dumas bezocht deze paarden voor het eerst tijdens haar project Stay (2014/2016), waarvoor ze de laatste acht inheemse Japanse paardenrassen vastlegde. Ooit vervulden deze kleine, kortbenige dieren een belangrijke rol in de samenleving als werkpaarden en als paarden met een religieuze functie. Maar door industrialisatie en de import van grotere westerse rassen kwam er een einde aan hun praktisch nut, waardoor ze in aantal drastisch verminderden. Als regionaal symbool is het Yonaguni-paard echter nog overal te zien op het eiland dat sinds honderden jaren hun leefgebied is. De resterende paarden zijn inmiddels uitgeroepen tot beschermd levend erfgoed.

De rol van de paarden is in de films van Dumas gelijkwaardig aan die van mensen. In de eerste film, Shio (Tij, 2018), probeert een tienjarig Japans meisje in de branding haar paard de zee in te leiden. Ze lijken te wachten op iets of iemand. Misschien wel op het kleine meisje dat in de tweede film, Yorishiro (2020), schijnbaar onopgemerkt door Japanse stadslandschappen dwaalt, totdat ze op het eiland haar kudde vindt. Het meisje draagt een paars-grijs paardenpak met blauwgroene manen. Ze lijkt nergens bij te horen: noch bij de mensen, noch bij de dieren, maar net als de paarden bezit ze een autonome, bijna magische energie, die in Dumas' films kind en dier verbindt. In de derde en laatste film, Ao (Blauw), wordt een nieuw personage geïntroduceerd wanneer een derde meisje tussen de paarden op dansschoenen en blote voeten het ruige landschap verkent.

Het leefgebied van de Yonaguni-paarden draagt sporen van een turbulente geschiedenis. Op de noordwestelijke punt van het eiland ligt een diepe rotskloof waar een duister verhaal omheen hangt. In de achttiende eeuw werden zwangere vrouwen gedwongen over deze kloof heen te springen om overpopulatie tegen te gaan. Het maakt de plek tot een gedenkplaats. De vestiging van een militaire basis met radartoren in 2016 maakte van het eiland een politieke pion in de spanningen tussen Japan en buurland China. Terwijl het bevolkingsaantal afneemt en veel gebouwen leegstaan, zwerven de paarden langs de steile kusten, niet in staat om het eiland te verlaten. In Ao komt het meisje oog in oog te staan met de kloof waarin zoveel vrouwen het leven verloren. De energie en autonomie van de drie meisjes en de paarden contrasteert met de donkerte van het ravijn.

Als leidmotief duiken in elke film textielcreaties van de lokale kledingontwerpster Yuko Kitta op. In Shio is dat de 'obi' (een traditionele buikband voor paarden die in onbruik is geraakt), in Yorishiro het paardenpak. Centraal staat de kleur indigo, die Kitta op traditionele wijze destilleert uit planten die op het eiland groeien. De blauwe schoentjes van het meisje in Ao worden gereflecteerd in de installatie van blauwe doeken in de museumzaal waar deze film wordt getoond.

Bij de tentoonstelling verschijnt de publicatie Ao, vormgegeven en uitgegeven door Hans Gremmen (FW Books).

11 december 2021 - 13 maart 2022

Huis Marseille
Keizersgracht 401
1016 EK Amsterdam
020-5318980
info@huismarseille.nl
www.huismarseille.nl
Huis Marseille is geopend maandag t/m zondag van 10.00-18.00 uur en op donderdag ook tot 21.00 uur.

Er is werk te zien van
Charlotte Dumas